प्र1.
यथा – महाराणासङ्ग्रामसिंहस्य भ्राता पृथ्वीराजः। [रेखाङ्कितम् — महाराणासङ्ग्रामसिंहस्य]
उत्तर
कस्य भ्राता पृथ्वीराजः? (पुस्तके प्रदत्तम् उदाहरणम्)
[हिन्दी अर्थ — पृथ्वीराज किसके भाई थे?]
नियमः: रेखाङ्कितस्य पदस्य विभक्तिं तथा लिङ्गं दृष्ट्वा तदनुरूपं प्रश्नवाचकं पदं योजनीयम् — षष्ठी पुंलिङ्गे ‘कस्य’, प्रथमा पुंलिङ्गे ‘कः’, द्वितीया पुंलिङ्गे ‘कम्’, सप्तमी (स्थाने) ‘कुत्र’, वस्तुनि ‘किम्’। [रेखांकित शब्द की विभक्ति के अनुसार प्रश्नवाचक शब्द चुनें, शेष वाक्य ज्यों का त्यों रखें।]
| रेखाङ्कितपदम् | विभक्तिः | प्रश्नवाचकम् |
|---|---|---|
| महाराणासङ्ग्रामसिंहस्य | षष्ठी, एकवचनम्, पुंलिङ्गम् | कस्य |
| सः | प्रथमा, एकवचनम्, पुंलिङ्गम् | कः |
| शयनस्थाने | सप्तमी, एकवचनम् (अधिकरणम्) | कुत्र |
| राष्ट्रहितम् | प्रथमा, एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् | किम् |
| चन्दनम् | द्वितीया, एकवचनम्, पुंलिङ्गम् | कम् |
| तस्याः | षष्ठी, एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गम् | कस्याः |
| मम | षष्ठी, एकवचनम् | कस्य |