प्र1.
गीतस्य रचनाकारः — अस्य गीतस्य रचनाकारः श्रीधरः भास्करः वर्णेकरः अस्ति । एषः सुप्रसिद्धः आधुनिकः कविः अस्ति । वर्णेकरमहोदयस्य जन्म महाराष्ट्र-राज्ये नागपुरनगरे अभवत् । एषः अनेकानि काव्यानि नाटकानि गीतानि च रचितवान् । वर्णेकरमहोदयः राष्ट्रपतिपुरस्कारेण अपि सम्मानितः अस्ति । — अस्य अनुच्छेदस्य हिन्दी-अनुवादं कुर्वन्तु, रचनाकारस्य विषये च लिखन्तु ।
उत्तर
पुस्तक का अनुच्छेद वाक्य-दर-वाक्य नीचे अनूदित है।
| संस्कृतम् | हिन्दी अनुवादः |
|---|---|
| अस्य गीतस्य रचनाकारः श्रीधरः भास्करः वर्णेकरः अस्ति । | इस गीत के रचनाकार श्रीधर भास्कर वर्णेकर हैं। |
| एषः सुप्रसिद्धः आधुनिकः कविः अस्ति । | वे सुप्रसिद्ध आधुनिक कवि हैं। |
| वर्णेकरमहोदयस्य जन्म महाराष्ट्र-राज्ये नागपुरनगरे अभवत् । | वर्णेकर महोदय का जन्म महाराष्ट्र राज्य के नागपुर नगर में हुआ। |
| एषः अनेकानि काव्यानि नाटकानि गीतानि च रचितवान् । | उन्होंने अनेक काव्य, नाटक और गीत रचे। |
| वर्णेकरमहोदयः राष्ट्रपतिपुरस्कारेण अपि सम्मानितः अस्ति । | वर्णेकर महोदय राष्ट्रपति-पुरस्कार से भी सम्मानित हैं। |
संस्कृतेन सारः — श्रीधरः भास्करः वर्णेकरः आधुनिकसंस्कृतसाहित्यस्य सुप्रसिद्धः कविः आसीत् । सः महाराष्ट्रस्य नागपुरनगरे अजायत । सः बहूनि काव्यानि नाटकानि गीतानि च अलिखत् । ‘शूराः वयं धीराः वयम्’ इति देशभक्तिगीतम् अपि तेन एव रचितम् ।
व्याकरण-संकेतः: ‘अभवत्’ इति ‘भू’ धातोः लङ्-लकारः (भूतकालः), प्रथमपुरुष-एकवचनम् (= हुआ) । ‘रचितवान्’ इति क्तवतु-प्रत्ययान्तम् (= रचा) । ‘राष्ट्रपतिपुरस्कारेण’ इति तृतीया एकवचनम् — करणे तृतीया (पुरस्कार से सम्मानित) । ‘अस्य’, ‘वर्णेकरमहोदयस्य’ — षष्ठी एकवचनम् ।
Did you know? आधुनिक युग में भी संस्कृत में नए काव्य, नाटक और गीत निरन्तर लिखे जा रहे हैं — वर्णेकर महोदय उसी परम्परा के कवि हैं। यह गीत इसका प्रमाण है कि संस्कृत केवल पुराने ग्रन्थों की भाषा नहीं; उसमें आज के भाव — देशभक्ति, जनसेवा, सामूहिक संकल्प — भी उतनी ही सहजता से कहे जा सकते हैं।