प्र1.
‘अण्डमान’ इति क्षेत्रस्य विभिन्नानां स्थानानां तटानां च चित्राणि सङ्गृह्य शीर्षकसहितं सङ्ग्रह-पुस्तिकायां स्थापयन्तु।
उत्तर
कार्यविधिः (यह काम कैसे करें):
- पाठ्यपुस्तकात्, समाचारपत्रेभ्यः, पर्यटन-विवरणिकाभ्यः (travel brochures), विश्वसनीयेभ्यः जालपुटेभ्यः वा चित्राणि सङ्गृह्णन्तु।
- प्रत्येकं चित्रं सङ्ग्रह-पुस्तिकायां (scrapbook) संलग्नीकुर्वन्तु।
- प्रत्येकस्य चित्रस्य अधः संस्कृतेन शीर्षकं, ततः एकं द्वे वा वाक्ये विवरणं लिखन्तु।
- अन्ते भारतस्य मानचित्रं संलग्नीकृत्य अण्डमान-निकोबार-द्वीपसमूहम् अङ्कयन्तु।
उत्तमे कार्ये एतानि अवश्यं स्युः — न्यूनातिन्यून अष्ट चित्राणि, प्रत्येकस्य संस्कृत-शीर्षकम्, स्वच्छा लिपिः, चित्राणां स्रोतस्य उल्लेखः च।
नमूना उत्तर (सङ्ग्रह-पुस्तिकायाः पृष्ठानि):
| चित्रम् | शीर्षकम् (संस्कृतम्) | वर्णनम् |
|---|---|---|
| सेल्युलर् कारागारः | हुतात्मनां पूततपःस्थली | त्रितलात्मकम् एतत् कारागारं ‘कालापानी’ इति नाम्ना प्रसिद्धम्। अत्र सावरकरः दश वर्षाणि कष्टं सोढवान्। |
| राधानगर-तटः | श्वेतरेणुभिः शोभितः तटः | भारतस्य समुद्रतटेषु अस्य अत्यन्तं विशिष्टं स्थानम्। अत्र नीलं निर्मलं जलं पारदर्शि समुद्रतलं च। |
| स्वराजद्वीपः | पुरातनं हैवलॉक्-द्वीपम् | अत्र एलीफेण्टा-तटे सिन्धुतलविहारः, स्नॉर्कलिङ्ग् च प्रचलतः। |
| महात्मगान्धि-मरीन-राष्ट्रियम् उद्यानम् | समुद्रजीवानां शरणम् | अत्र प्रवालशृङ्खलाः, विविधवर्णाः मत्स्याः, कच्छपाः च दृश्यन्ते। |
| श्रीविजयपुरम् | अण्डमानस्य राजधानी | पूर्वम् अस्य नाम ‘पोर्ट-ब्लेयर्’ आसीत्; भारतीयसर्वकारेण नाम परिवर्तितम्। |
| कालापत्थर-तटः | कृष्णशिलाभिः युक्तः तटः | शान्तं रमणीयं च भ्रमणस्थानम्। |
| समुद्रिका-नौसेना-सङ्ग्रहालयः | समुद्रस्य कथा | अत्र समुद्रीयजीवानां, शङ्खानां, प्रवालानां च प्रदर्शनम्। |
| नॉर्थ-बे-द्वीपम् | जलक्रीडानां केन्द्रम् | अत्र स्कूबा-डैविङ्ग्, स्नॉर्कलिङ्ग् इत्यादयः गतिविधयः। |