कक्षा ७ संस्कृत अध्याय 11 द्वीपेषु रम्यः द्वीपोऽण्डमानः के लिए एनसीईआरटी समाधान
अद्यतन 2026-09-19
इस अध्याय के बारे में
अण्डमान-द्वीपसमूहः भारतस्य अष्टसु केन्द्रशासितप्रदेशेषु अन्यतमः अस्ति; तस्य राजधानी श्रीविजयपुरम् (पूर्वं 'पोर्ट-ब्लेयर्') अस्ति। रामायणकाले अस्य नाम हण्डुकमान् ('हनूमान्' शब्दस्य परिवर्तितं रूपम्) आसीत्; प्रथमशताब्द्याम् अगादेमन् , ततः परं अङ्गादेमन् जातम्। अत्रैव त्रितलात्मकः सेल्युलर्-कारागारः ('कालापानी') अस्ति, यत्र स्वातन्त्र्यवीरः सावरकरः दश वर्षाणि यावत् घोरं कष्टं सोढवान्। एतत् स्थानं 'यूनेस्को'-संस्थायाः वैश्विकसम्पदः सूच्यां संरक्षितम् अस्ति। तत्र अण्डमानी, ओङ्गी, जारवा, सेण्टिनली इत्यादयः विशिष्टाः जनजातयः निवसन्ति; सेण्टिनली-जनजातीयाः समाजात् दूरे तिष्ठन्ति। भ्रमणस्थानानि — महात्मगान्धि-मरीन-राष्ट्रियम् उद्यानम्, नॉर्थ-बे-द्वीपम्, समुद्रिका-सङ्ग्रहालयः, कालापत्थर-तटः, विजयनगर-तटः, सर्वविशिष्टः च राधानगर-तटः (श्वेतरेणुः, नीलं निर्मलं जलम्, पारदर्शि समुद्रतलम्)। व्याकरणदृष्ट्या
त्वरित पुनरावृत्ति
| शब्दः | अर्थः (संस्कृतम्) | हिन्दी अर्थ | पाठे प्रयोगः |
|---|---|---|---|
| द्वीपः | अन्तरीपः | टापू | द्वीपेषु रम्यः द्वीपोऽण्डमानः |
| जालपुटे | अन्तर्जाले | वेबसाइट पर | जालपुटे एतस्य अन्वेषणम् अकरवम् |
| अन्वेषणम् | सन्धानम् | खोज | अन्वेषणम् अकरवम् |
| स्वातन्त्र्यार्थम् | स्वाधीनतार्थम् | स्वतन्त्रता के लिये | भारतस्य स्वातन्त्र्यार्थं युद्धरतानाम् |
| कारागारम् | बन्धनगृहम् | कारागृह | 'सेल्युलर्' इति कारागारम् अस्ति |
| त्रितलात्मकम् | त्रिस्तरीयम् | तीन तल का | त्रितलात्मकम् एतत् कारागारम् |
| सोढवान् | सहनं कृतवान् | सहन किया | घोरं कष्टं सोढवान् |
| कल्पनातीतम् | विचारातीतम् | चिन्तन से परे | कल्पनातीतं घोरं कष्टम् |
| वैश्विकसम्पदः | विश्वन्यासस्य | विश्व-धरोहर का | वैश्विकसम्पदः सूच्याम् अपि संरक्षितम् |
| जनजातिः | गणजातिः | वनवासी | विशिष्टाः जनजातयः निवसन्ति |
| श्वेतरेणुः | धवलधूलिः | श्वेत बालू | तत्रत्यः श्वेतरेणुः |
| पारदर्शी | तलदर्शी | आर-पार दिखने वाला | पारदर्शि समुद्रतलम् |
| हारित्यम् | हरितस्य भावः | हरियाली | प्रकृतेः हारित्यं दृष्टवन्तः |
| मुक्तामालाः | मौक्तिकमालाः | मोतियों की मालाएँ | मुक्तामालाः … उत्पादनेन |
| उपस्कराः | वेसवाराः | मसाले | उपस्कराः च इत्यादीनाम् उत्पादनेन |
| प्रवालप्रस्तरैः | विद्रुम-शिलाभिः | मूँगे की चट्टानों से | प्रवालशृङ्खलाभिः च अलङ्कृतः |
अभ्यास
- पाठ्य-प्रश्नाः (संवादे आगताः)
- पाठ्य-प्रश्नाः (संवादे आगताः)
- पाठ्य-प्रश्नाः (संवादे आगताः)
- पाठ्य-प्रश्नाः (संवादे आगताः)
- पाठ्य-प्रश्नाः (संवादे आगताः)
- पाठ्य-प्रश्नाः (संवादे आगताः)
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः
- अण्डमान-प्रशस्तिः
- परियोजनाकार्यम्