दीपकम् अध्याय 1 अत्र इदम् अवधेयम्

गम्-धातुः सामान्यतया परस्मैपदी अस्ति। यदा ‘सम्’ इति उपसर्गयुक्तः गम्-धातुः भवति, तदा तस्य आत्मनेपदरूपाणि भवन्ति। (हिन्दी — गम् धातु साधारणतः परस्मैपदी है; परन्तु जब उसमें ‘सम्’ उपसर्ग जुड़ता है, तब उसके रूप आत्मनेपद में बनते हैं।)

परस्मैपदम् (गम् — गच्छ्)

आत्मनेपदम् (सम् + गम्)

लोट्-लकारस्य त्रयः प्रयोगाः —

1. आज्ञार्थे — यथा : छात्राः ! यूयम् उत्तिष्ठत। यूयम् उपविशत।
2. आमन्त्रणार्थे — यथा : भवन्तः आगच्छन्तु। सार्धं क्रीडामः।
3. आशीर्वादार्थे — यथा : आयुष्मान् भव। विजयी भव। शिवास्ते पन्थानः सन्तु।

अस्मद्-युष्मद्-शब्दयोः द्वितीया-चतुर्थी-षष्ठी-विभक्तिषु वैकल्पिकरूपाणि भवन्ति। (हिन्दी — ‘अस्मद्’ (मैं/हम) तथा ‘युष्मद्’ (तुम) शब्दों के द्वितीया, चतुर्थी और षष्ठी विभक्ति में दो-दो रूप — पूर्ण रूप तथा लघु वैकल्पिक रूप — चलते हैं।)