दीपकम् अध्याय 1 वयं शब्दार्थान् जानीमः

अद्यतन2026-09-05

प्र1.
पाठे प्रयुक्तानां शब्दानाम् अर्थान् ज्ञात्वा अन्तिमे स्तम्भे मातृभाषया अर्थं लिखत।
उत्तर

यह पुस्तक का अपना क्रियाकलाप है — तालिका के अन्तिम स्तम्भ में हर शब्द का अर्थ अपनी मातृभाषा (जैसे मराठी, बाङ्गला, तमिऴ, गुजराती, ओड़िआ…) में लिखना है। नीचे संस्कृत, हिन्दी तथा अंग्रेज़ी अर्थ दिए हैं; इन्हीं के आधार पर अपनी भाषा का शब्द चुनें।

शब्दःअर्थः (संस्कृतम्)हिन्दीEnglish
संगच्छध्वम्मिलित्वा गच्छतमिलकर चलोMay you walk together
संवदध्वम्एकस्वरेण वदतसहमतिपूर्वक बोलेंMay you speak in one voice
समवेतस्वरेणसम्मिलित-स्वरेणसम्मिलित ध्वनि सेBy chanting in unison
मनांसिचित्तानिमनों कोMinds
जानताम्जानन्तुजानेंMay you know
देवाःब्रह्माण्डीय-शक्तयः / वैश्विक-शक्तयःसृष्टि की मूलभूत शक्तियाँCosmic forces & celestial phenomena
संजानानाःएकमनसः भूत्वाएक विचार वाले होकरBeing amicable
उपासतेसेवन्तेश्रद्धापूर्वक कर्तव्य निर्वहणDevotedly performing
अभ्युदयम्अभिवृद्धिःलौकिक उन्नतिElevation and prosperity
मन्त्रःविचारःचिन्तनContemplation
समितिःसमाना प्राप्तिःसमान सिद्धिCommon resolutions
वःयुष्मभ्यम्तुम्हारेFor you
अभिमन्त्रयेसंस्कृत्य प्रचारयामिअभिमन्त्रित करके प्रचारित करता हूँ(I) Consecrate and propagate
हविषाप्रार्थनापूर्वकेण समर्पणेनप्रार्थना पूर्वक यज्ञाहुति द्वाराBy oblatory prayers
जुहोमिज्ञानकर्ममयं यज्ञं साधयामिदिव्य यज्ञ कर्म को साधता/ती हूँPerforming Yajña & divine offerings
आकूतिःसङ्कल्पःसंकल्पResolution
सु सह असतिसुसंघटितः भवेत्सुसंघटित होMay you be united
संहितामूलमन्त्रपाठःमूल वैदिक मन्त्र पाठOriginal Vedic text
ब्रह्मणासृष्टिकर्त्रा / परमेश्वरेणसृष्टि के निर्माता परमात्मा के द्वाराBy the creator of the universe
निरवहन्निर्वाहम् अकुर्वन्निर्वाह कियाTook responsibility
नमूना उत्तर (मराठी) — संगच्छध्वम् = ‘एकत्र चला’, संवदध्वम् = ‘एका सुरात बोला’, मनांसि = ‘मने’, आकूतिः = ‘संकल्प’। (बाङ्गला) — संगच्छध्वम् = ‘एकसाथे चलो’, मनांसि = ‘मनगुलि’। अपनी भाषा में लिखते समय ध्यान रखें कि अर्थ वही रहे जो संस्कृत स्तम्भ में दिया है, शब्द चाहे बदल जाए।
क्या यह उपयोगी रहा? त्रुटि बताएँ