पाठे प्रमाणम् — “अथैकदा वीरवरनामा राजपुत्रः वृत्त्यर्थं कस्मादपि देशाद् राजद्वारमुपागच्छत्।”
दीपकम् अध्याय 10 अभ्यासात् जायते सिद्धिः
अद्यतन2026-09-05
पाठे प्रमाणम् — “राजा — किं ते वर्तनम् ?” — यह प्रश्न राजा शूद्रक ने ही पूछा था, और वीरवर ने उत्तर दिया — “प्रतिदिनं सुवर्णशतचतुष्टयं देव !”
पाठे प्रमाणम् — “(ततो दौवारिकः तं प्रभोः समीपम् अनयत्।)”
पाठे प्रमाणम् — पहले तो राजा ने साफ़ मना कर दिया — “नैतच्छक्यम् !” (यह सम्भव नहीं) — और वीरवर प्रणाम करके सभा से निकल गया। बाद में मन्त्रियों की सलाह पर ही नियुक्ति हुई — “अथ मन्त्रिणां वचनात् ताम्बूलदानेन नियोजितोऽसौ राजपुत्रो वीरवरो नरपतिना।”
पाठे प्रमाणम् — “स च राजपुत्रः प्रतिदिनं प्रभाते राजदर्शनादनन्तरं स्ववेतनस्य यच्छति देवेभ्यः अर्धम्। स्थितस्य चार्द्धं दरिद्रेभ्यो ददाति, निक्षिपति च तदवशिष्टं भोज्यविलासव्ययार्थं पत्न्याः हस्ते।”
कुल वेतन = 1
देवेभ्यः = 1/2
शेष = 1 − 1/2 = 1/2; तस्य अर्धं दरिद्रेभ्यः = 1/2 × 1/2 = 1/4
अवशिष्टं पत्न्यै = 1 − 1/2 − 1/4 = 1/4 (चतुर्थः भागः)
पाठे प्रमाणम् — “अथैकदा कृष्णचतुर्दश्यामर्धरात्रे स राजा श्रुतवान् करुणरोदनध्वनिं कञ्चन।”
पाठे प्रमाणम् — “अथैकदा कृष्णचतुर्दश्यामर्धरात्रे स राजा श्रुतवान् करुणरोदनध्वनिं कञ्चन।”
पाठे प्रमाणम् — “अस्ति वत्स ! एकैवात्र प्रवृत्तिः, सा चातीव दुःसाध्या।”
पाठे प्रमाणम् — उपाय बताकर अदृश्य होने वाली राजलक्ष्मी थी, भगवती सर्वमङ्गला नहीं — “(ततः सा तत्क्षणादेव गताऽदृश्यतां तत्सम्मुखात्।)”