प्र1.
अस्माभिः नित्यं व्यायामः, स्नानं, दन्तधावनं, बुभुक्षायाञ्च भोजनं कर्तव्यम्।
उत्तर
सम्बद्धः श्लोकः (श्लोकः ४) —
व्यायामः प्रातरुत्थाय, नित्यं दन्तविशोधनम्।
स्वच्छजलेन सुस्नानं, बुभुक्षायाञ्च भोजनम्॥ ४॥
व्यायामः प्रातरुत्थाय, नित्यं दन्तविशोधनम्।
स्वच्छजलेन सुस्नानं, बुभुक्षायाञ्च भोजनम्॥ ४॥
मेल क्यों बैठता है: वाक्य में गिनाई गई चारों बातें — व्यायाम, स्नान, दन्तधावन और भूख लगने पर भोजन — इसी श्लोक की चार बातें हैं, उसी क्रम में। ‘दन्तधावनम्’ श्लोक का ‘दन्तविशोधनम्’ है और ‘स्नानम्’ श्लोक का ‘स्वच्छजलेन सुस्नानम्’।
भावार्थः (पाठानुसार): प्रतिदिनं प्रातः एव जागरणं कुर्यात्, ततः परं व्यायामः करणीयः। पुनः सम्यक्तया दन्तमार्जनं करणीयम्। स्वच्छजलेन उत्तमरीत्या स्नानं कर्त्तव्यम्। यदा उदरे बुभुक्षा भवति तदा एव हितकरं स्वल्पं तथा ऋत्वनुकूलं भोजनं ग्रहणीयम्।