पुस्तकस्य शब्दाः — “भारते भाषासम्पदा अतीव समृद्धा अस्ति। कस्मिंश्चित् कालघट्टे अनेकाः प्राकृतभाषाः सामान्यजनानां संवादोपयोगिन्यः आसन्।”
आशयः — भारतस्य भाषासम्पत् अतीव समृद्धा अस्ति। कस्मिंश्चित् कालखण्डे अनेकाः प्राकृतभाषाः सामान्यजनानां परस्परसंवादाय उपयोगिन्यः आसन्। जैनागमाः अर्धमागधीभाषायां लिखिताः। महाराष्ट्रीप्राकृते महाकविः हालः ‘गाथासप्तशती’ इति सुप्रसिद्धं काव्यं लिखितवान्। शौरसेनीप्राकृते बहवः नाट्यग्रन्थाः रचिताः सन्ति। अनेन ज्ञायते यत् प्राकृतभाषा न केवलं संवादोपयोगिनी, अपितु उच्चकोटिसाहित्यस्य वाहिनी आसीत्।
(हिन्दी — भारत में भाषाओं की सम्पत्ति अत्यन्त समृद्ध है। किसी कालखण्ड में अनेक प्राकृत भाषाएँ साधारण लोगों की बोलचाल के काम आती थीं। जैन आगम अर्धमागधी में लिखे गए। महाराष्ट्री प्राकृत में महाकवि हाल ने ‘गाथासप्तशती’ नाम का सुप्रसिद्ध काव्य लिखा। शौरसेनी प्राकृत में अनेक नाट्यग्रन्थ रचे गए। इससे जाना जाता है कि प्राकृत भाषा केवल बातचीत के काम की नहीं थी, बल्कि उच्च कोटि के साहित्य की वाहिका भी थी।)
| तथ्यम् | पाठस्य वाक्यम् | हिन्दी |
|---|---|---|
| प्राकृत किसकी भाषा थी | सामान्यजनानां संवादोपयोगिन्यः आसन् | आम लोगों की बोलचाल की भाषाएँ |
| जैनागम किसमें | जैनागमाः अर्धमागधीभाषायां लिखिताः | जैन आगम अर्धमागधी में लिखे गए |
| गाथासप्तशती | महाराष्ट्रीप्राकृते महाकविः हालः … लिखितवान् | महाराष्ट्री प्राकृत में महाकवि हाल की रचना |
| नाट्यग्रन्थ | शौरसेनीप्राकृते बहवः नाट्यग्रन्थाः रचिताः | शौरसेनी प्राकृत में अनेक नाटक-ग्रन्थ |
| निष्कर्ष | न केवलं संवादोपयोगिनी अपितु उच्चकोटिसाहित्यस्य वाहिनी आसीत् | केवल बोलचाल नहीं, ऊँचे दर्जे के साहित्य की वाहक भी |